Co z Social Security, gdy wrócę do Polski?

Nie tylko emeryci wracają do Polski, ale i osoby w sile wieku. Po kilku, kilkunastu latach pracy w Stanach, a mając przed sobą sporo lat kariery zawodowej w Polsce, zastanawiają się, co stanie się w przyszłości z ich uprawnieniami do amerykańskiej emerytury, gdy wrócą do Polski. Oto warunki, jakie należy spełnić, żeby w przyszłości otrzymać w Polsce jakąś emeryturę Social Security.

Pytanie

Oto pytanie pana Pawła: „Mam pytanie odnośnie emerytury amerykańskiej w Polsce. Przepracowałem w Stanach ponad 10 lat w Stanach i planuję przenieść się do Polski w przyszłym roku. Chcę tam pracować i mieszkać na stałe. Czy przeprowadzka spowoduje utratę moich świadczeń emerytalnych, gdy osiągnę wiek emerytalny? Obecnie mam 40 lat i mam obywatelstwo amerykańskie.”

Oto pokrótce warunki, jakie Polak, który pracował jakiś czas w Stanach, musi spełnić, żeby otrzymać jakąś emeryturę Social Security. W tym celu należy:

  • mieć zaliczone co najmniej 6 kwartałów pracy w Stanach oraz co najmniej 40 kwartałów pracy łącznie w Stanach i w Polsce;
  • płacić podatki dochodowe i składki Social Security od wynagrodzenia na legalny numer Social Security. Praca na numer podatnika (ITIN) się nie liczy;
  • osiągnąć wiek emerytalny;
  • uwzględnić różne potrącenia, które mogą sprawić, że emerytura Social Security będzie mizerna.

Warunkiem uzyskania emerytury nie jest natomiast przepracowanie 40 kwartałów, zamieszkanie w USA, czy posiadanie legalnego statusu imigracyjnego. Przepisy diametralnie zmieniły się od daty wejścia w życie polsko-amerykańskiej umowy. Więcej na ten temat w książce pt. Emerytura reemigranta w Polsce.

Przynajmniej 6 kwartałów

Social security card and American money dollar bills close up concept
Social security card and American money dollar bills close up concept

W przeszłości traciło się całkowicie uprawnienia do świadczeń Social Security, jeżeli nie miało się przepracowanych w Stanach 40 kwartałów. Ale zmieniło się to od 1 marca 2009 roku, gdy weszła w życie Umowa o zabezpieczeniach społecznych między polską a Stanami Zjednoczonymi.

Jeżeli ktoś nie dopracował w Stanach do 40 kwartałów (ale więcej niż 6), to po osiągnięciu amerykańskiego wieku emerytalnego może otrzymać częściową emeryturę Social Security przez połączenie amerykańskich okresów ubezpieczeniowych z polskimi. Nazywa się to połączeniem emerytur (totalization), choć jest to określenie nieprecyzyjne. To nie emerytury są łączone, lecz okresy ubezpieczeniowe. Niestety, pobieranie z SSA łączonej emerytury (totalized benefits) nie upoważnia do otrzymania ubezpieczenia Medicare.

Problemy nielegalnego

Od roku 2004 na emeryturę ani rentę Social Security nie mają szansy nielegalni imigranci, którzy nigdy nie mieli numeru dobrego Social Security i ciągle nie mają uregulowanego statusu imigracyjnego. Praca na cudzy czy fałszywy numer, jak również na numer podatnika (ITIN), dyskwalifikuje wnioskodawcę. Jedyną radą dla nich jest uregulowanie imigracyjnego statusu. Jeżeli komuś świadczenia przyznane zostały przed 1 stycznia 2004, to nie zostaną mu odebrane.

Przepisy zaczynają się dodatkowo komplikować, jeżeli ktoś miał kartę Social Security wydaną wcześniej, gdy stracił legalny pobyt oraz gdy ma rodzinę, która chce pobierać świadczenia na jego konto. Kwestie te wyjaśniam obszernie w książce pt. Ubezpieczenie społeczne Social Security.

Social Security deportowanego

Jeżeli imigrant dostanie finalny nakaz deportacji, Department of Homeland Security informuje o tym Administrację Social Security, która zawiesza świadczenia emerytalne czy rentowe. Świadczenia te mogą być wypłacane ponownie dopiero wtedy, gdy imigrant jest ponownie uzyska zieloną kartę, czyli status stałego rezydenta.

Rodzina deportowanego emeryta (żona czy nieletnie dzieci) mogą nadal otrzymywać swoje świadczenia, jeżeli są obywatelami Stanów Zjednoczonych. Jeżeli nie są obywatelami amerykańskimi, mogą otrzymywać świadczenia tylko na terenie USA.

Uwaga: Zawieszenie deportacji (suspension of deportation) nie dyskwalifikuje emeryta czy rencistę do otrzymywania świadczeń.

Przepisy dotyczące zawieszenia Social Security deportowanym osobom można przeczytać tu: http://www.ssa.gov/OP_Home/ssact/title02/0202.htm oraz :https://secure.ssa.gov/poms.nsf/lnx/1401503510. Warto poradzić się prawnika w swojej konkretnej sytuacji.

Widzę przypadki, że po kilku latach słania świadczeń do Polski, Urząd Social Security dowiaduje się o deportacji i wstrzymuje wypłatę.

Ile emerytury dostanę

Powiedzmy, że na wyciągu Social Security widzisz, że za 10 lat, w pełnym wieku emerytalnym, dostaniesz $900. Uważasz, że masz to jak w banku i wracasz do Polski. Czy to prawda, że twoja emerytura za 10 lat wynosić będzie $900? Z całą pewnością nie. Oto dlaczego. Administracja Social Security oblicza przyszłe świadczenia zakładając, że do przejścia na spoczynek będziesz zarabiał co najmniej tyle, co w ostatnim roku. Jeżeli wrócisz do Polski i zarobkować w Stanach już nie będziesz, emerytura będzie o wiele niższa.

Ażeby obliczyć wysokość przyszłej emerytury, posłuż się kalkulatorem Social Security:www.ssa.gov/oact/anypia/index.html.

Ponadto pamiętaj, że wcześniejsza emerytura jest permanentnie pomniejszana maksymalnie o 25% dla 62-latków.

Bonus: świadczenia dla rodziny

Pamiętaj, że twoja rodzina kwalifikować się może do wszelkich rent pochodnych, na równi z Amerykanami mieszkającymi w Stanach. Renty pochodne, to te dla małżonków, byłych małżonków, dzieci, wdów, sierot. Przykład: staniesz się uprawniony do skromnej emeryturki? Dodatkowe 50% twoich świadczeń otrzymywać będzie twoja żona, a 100% po twojej śmierci.

Więcej o świadczeniach rodzinnych w książce pt. Ubezpieczenie społeczne Social Security.

Potrącenia

Jeżeli wrócisz do Polski po paru latach pracy w USA, to nie spodziewaj się kokosów. Po pierwsze, będzie emerytura będzie niewielka, po drugie, zostanie dodatkowo pomniejszona.

  • Świadczenia Social Security wypłacane w Polsce nieobywatelom amerykańskim są pomniejszone o 25.5%. Powodem jest fakt, że osobom nie będącym rezydentami do celów podatkowych (nonresident alien for tax purposes) 85% świadczeń Social Security jest obłożone 30-procentowym podatkiem.
  • Jeżeli pobierać będziesz jednocześnie SS i emeryturę czy rentę ZUS albo KRUS, to emerytura SS zostanie pomniejszona z powodu przepisu, który nazywa się Windfall Elimination Provision (WEP). WEP nie dotyczy emerytur łączonych (totalized), czyli tych obliczanych na podstawie amerykańskich i polskich lat pracy. WEP grozi seniorom niezależnie od ich imigracyjnego statusu czy miejsca zamieszkania.
  • Polski bank potrąci 18% na poczet podatków dochodowych oraz kilka procent na Narodowy Fundusz Zdrowia.

Pobieranie renty czy emerytury amerykańskiej nie spowoduje pomniejszenia renty czy emerytury polskiej.

Jak widać, przepisy są skomplikowane. Dokładnie wyjaśnione są w książce pt. Emerytura polska i amerykańska. Pomocna też może być książka pt. WEP: Jak walczyć z redukcją Social Security dla Polaków.

Elżbieta Baumgartner