Czy Polonus musi rozliczyć się z podatków w Polsce?

Napisał do nas pan Mieczysław z Nowego Jorku: „Mam zieloną kartę i płacę w USA podatki od ponad 10 lat. Słyszałem, że podobno trzeba również rozliczać się w Polsce. Czy to prawda? Czy może pani tę kwestię wyjaśnić? Myślę, że interesuje ona wszystkich Polaków w USA.

Pytanie ma również pani Klaudia: “Otrzymałam zieloną kartę i wkrótce przeprowadzam się do USA. Będę pracować na etacie w USA i przebywać na terenie USA powyżej 6 miesięcy. Jestem autorką książki wydanej w Polsce i czerpie z tego tytuły dochód (jedyny w Polsce). Jak wygląda opodatkowanie w takiej sytuacji? Czy mój dochód będzie podwójnie opodatkowany?”

Ograniczony czy nieograniczony obowiązek podatkowy

Konieczność deklarowania w Polsce przychodów zależy od tego, jaki mamy tam obowiązek podatkowy.

W Polsce: Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych – nieograniczony obowiązek rozliczenia podatków w Polsce spoczywa na osobach, które w danym roku podatkowym miały polską rezydencję podatkową. A rezydencję podatkową ma osoba, która spełnia jedno z poniższych kryteriów:

  • przebywa w Polsce ponad 183 dni w danym roku podatkowym albo
  • ma w Polsce ośrodek spraw życiowych, na który składa się centrum interesów osobistych (rodzina, przyjaciele, itp.) oraz centrum interesów gospodarczych (praca, biznes, posiadany majątek).

zloty-podatkiRezydent podatkowy ma nieograniczony obowiązek podatkowy, czyli musi deklarować przychody z całego świata. Podatkowy nierezydent płaci podatki tylko od przychodu w Polsce.

Z tego wynika, że obywatele amerykańscy i posiadacze zielonych kart mieszkający w Stanach nie są polskimi rezydentami podatkowymi (nawet jeżeli są w Polsce zameldowani na stałe), więc tam deklarować swoich amerykańskich przychodów nie muszą. Jeżeli natomiast mają w Polsce jakiś przychód (emerytura, odsetki bankowe, tantiemy, czynsze), to w Polsce płacą od niego podatki.

Pan Mieczysław nie jest rezydentem podatkowym w Polsce, a pani Klaudia przestanie nim być po przeprowadzce na stałe do USA. Wobec tego obydwoje są odpowiedzialni za płacenie polskich podatków tylko od ich przychodu umiejscowionego w Polsce. Pan Mieczysław nie ma w Polsce przychodu, więc deklaracji podatkowych tam nie sporządza. Pani Klaudia natomiast pobiera w Polsce tantiemy, od których odpowadza należne podatki dochodowe do polskiego Urzędu Skarbowego.

W Stanach: Obywatele amerykańscy i posiadacze zielonych kart są zawsze amerykańskim podatkowymi rezydentami w rozumieniu Internal Revenue Service (IRS), niezależnie od ich miejsca zamieszkania. Co do cudzoziemców, to krótko mówiąc, stają się rezydentami podatkowymi, jeżeli przebywają w USA dłużej niż 183 dni w roku.

Pani Klaudia otrzymała zieloną kartę i przenosi się do USA, stanie się więc amerykańskim rezydentem podatkowym i będzie zobowiązana deklarować w USA swoje przychody z całego świata. Pan Mieczysław przychodów za granicą nie ma, deklaruje więc do IRS tylko przychody amerykańskie.

Szczegółowe obliczenie długości rezydencji jest trochę skomplikowane, można je znaleźć tu:www.irs.gov/publications/p519/index.html.

Przykłady opodatkowania

Rezydent podatkowy: Powiedzmy, że pani Klaudia (rezydent podatkowy) zarobiła z pracy w Nowym Jorku $20,000, a jej tantiemy w Polsce w przeliczeniu na dolary wyniosły $1,000. Od tych tantiem zapłaciła w Polsce podatek dochodowy. Jako osoba mająca nieograniczony obowiązek podatkowy w Stanach, musi w USA zadeklarować $21,000 przychodu. Podatki od $1,000 zapłacone w Polsce są odpisem od podatków (foreign tax credit) w Stanach na mocy umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. IRS wyjaśnia, jak korzystać z foreign tax credit tu: https://www.irs.gov/individuals/international-taxpayers/foreign-tax-credit.

Nierezydent podatkowy (non-resident alien for tax purposes), który zarobił w Stanach $20,000, a w Polsce $1,000 ma ograniczony obowiązek podatkowy w Stanach i deklaruje w swoim rozliczeniu tylko $20,000. Osoba ta wypełnia wówczas formularz 1040 NR i nie może otrzymać standardowej ulgi, zwanej standard deduction. Może natomiast wyliczyć swoje odpisy podatkowe, czyli itemize.

Więcej informacji: IRS Publication 519, www.irs.gov/publications/p519/ch01.html  oraz w książce pt. „Jak chować pieniądze przez fiskusem”.

Elzbieta Baumgartner