Kto pomoże, gdy stracisz pracę z powodu koronawirusa

Moody’s Analytics przewiduje, że 80 milionów miejsc pracy jest zagrożonych z powodu pandemii koronawirusa. Jest to tym bardziej niepokojące, że dwie trzecie Amerykanów żyje od wypłaty do wypłaty, bez żadnego finansowego zabezpieczenia. Nigdy nie wiadomo, kiedy i ty stracisz pracę. Jak dasz sobie radę, gdy przestanie przychodzić wypłata, gdzie szukać pomocy?

18 marca Prezydent Trump podpisał Families First CoronaVirus Response Act – ustawę, która przeznacza około 8 miliardów dolarów na walkę z wirusem i pomoc mieszkańcom i biznesom przez niego dotkniętym. Treść ustawy można znależć na sieci: https://appropriations.house.gov/sites/democrats.appropriations.house.gov/files/Families%20First%20summary.pdf.

Kongres właśnie pracuje nad pakietem dającym bodźce gospodarcze (stimulus package) o wartości ponad tryliona dolarów.

Kiedy zasiłek dla bezrobotnych

Pamiętamy, że aby być uprawnionym do zasiłku dla bezrobotnych (unemployment benefits), pracownik musi stracić pracę bez swojej winy (lay-off), być zdolny i chętny do pracy oraz jej szukać. Oczywiście, musi mieć prawo do pracy w USA i pracować w przeszłości odpowiednio długo, by być ubezpieczonym od bezrobocia, zgodnie ze stanowymi przepisami. Osoby samozatrudnione nie są objęte ubezpieczeniem od bezrobocia w żadnym ze stanów.

Co nowego: 12 marca federalny Departament Pracy opublikował nowe wytyczne, dając stanom elastyczność w przyznawaniu zasiłku dla bezrobotnych osobom dotkniętym chorobą COVID-19. Federalne prawo zezwala wypłacanie zasiłków w następujących okolicznościach:

  • Pracodawca czasowo wstrzymuje działalność gospodarczą, co uniemożliwia załodze chodzenie do pracy (furlough).
  • Pracownik podlega kwarantannie, po czym planuje wrócić do pracy.
  • Pracownik odchodzi z pracy, żeby opiekować się członkiem swojej rodzinw lub w obawie przed infekcją. Uwaga: To jest tylko przyzwolenie prawa federalnego, stany nie muszą dawać zasiłku komuś, kto tylko obawia się wirusa, stawiają liczne bariery i każą udowodnić realne zagrożenie. Niektóre stany stawiają sprawę jednoznacznie: jeżeli odejdziesz sam z powodu obawy, zasiłku nie dostaniesz.

Jak widać, z powodu epidemiologicznego zagrożenia, w dwóch powyższych sytuacjach pracownik nie musi odejść z pracy, by być uprawnionym do zasiłku dla bezrobotnych. Z powodu recesji zasiłki zostały przesłużone o dodatkowe 13 tygodni – do 26 tygodni, czyli do pół roku.

Co nowego w ustawie stymulacyjnej: Każdy bezrobotny ma dostać dodatkowo 600 dol.   Zakłady pracy dostają subsydia mające pomóc im wypłacać pracownikom wynagrodzenie przez trudne czasy i zapobiec zwalnianiu pesonelu. Co ważne, po raz pierwszy osoby samozatrudnione mają być uprawnione do zasiłku dla bezrobotnych. Więcej przeczytasz w artykule pt. Koronowirus: Zasiłek dla samozatrudnionych bez pracy.

Wiele stanów nie wypłaca zasiłku natychmiast, lecz ma tzw. “okres oczekiwania”, przeważnie jeden tydzień. To się zmienia. Kentucky, New York,  Pennsylvania, Virginia, Wisconsin, a może już więcej stanów, zniosły ten okres oczekiwania. Dlatego warto złożyć wniosek o zasiłek natychmiast po utracie zatrudnienia.

Ustawa Families First przeznacza dodatkowy miliard dolarów dla stanów na zasiłki dla pracowników, którzy stracili pracę z powodu pandemii, a ustawa stymulacyjna jeszcze dokłada funduszy.

Dni chorobowe

Jakie masz uprawnienia w razie choroby? Bureau of Labor Statistics podaje, że zaledwie połowa zakładów pracy w Stanach daje pracownikom od 5 do 9 płatnych dni chorobowych w roku. Inne nie dają nic.

Tylko jedenaście stanów (Arizona, California, Connecticut, Massachusetts, Maryland, Michigan, New Jersey, Oregon, Rhode Island, Vermont i Washington) oraz Dystrykt Kolumbii mają przepisy regulujące dni wolne. Reguły zależą od stanu, ale przeważnie pracownik akumuluje po godzinie zwolnienia za każde 30 godzin pracy, co najmniej jeden dzień chorobowy za każde przepracowane sześć tygodni. Jeżeli pracujesz w innym stanie, szczególnie w małej firmie, płatnych urlopu zdrowotnego możesz nie mieć wcale. To się zmieniło.

Ustawa Families First nakazuje przedsiębiorstwom zatrudniającym mniej niż 500 personelu dawać dwa tygodnie płatnego zwolnienia chorobowego (sick leave) pracownikom, którzy zachorowali na koronawirusa, podlegają kwarantannie, opiekują się kimś kto zachorował albo jest izolowany, albo dziećmi, których szkoły zostały zamknięte z powodu pandemii.

Ustawa przewiduje również pomoc dla firm i osób samozatrudnionych w postaci podatkowego kredytu, który ma zrekompensować ten urlop zdrowotny.

Bezpłatny urlop FMLA

Bezpłatny urlop FMLA (29 U.S.C. § 2601) wywodzi swoją nazwę od Family & Medical Leave Act. FMLA chroni pracowników, którzy biorą wolne dni z powodu stanu własnego zdrowia lub z powodu konieczności opieki nad chorym członkiem rodziny. Najczęściej z tego bezpłatnego urlopu korzystają kobiety po urodzeniu dziecka, a obecnie – osoby dotknięte przez koronawirusa albo te opiekujące się chorym na koronowirusa członkiem rodziny. Maksymalne zwolnienie wynosi 12 tygodni.

FMLA obowiązuje zakłady, które mają 50 lub więcej pracowników w jednym rejonie geograficznym i obejmuje osoby, które przepracowały co najmniej 1,250 godzin w ostatnich 12 miesiącach i nie są „kluczowymi” pracownikami.

Zaletą FMLA jest fakt, że gwarantuje ci zatrzymanie świadczeń pracowniczych, włącznie z ubezpieczeniem zdrowotnym, oraz fakt, oraz przyjęcie do pracy na to samo lub podobne stanowisko i z takimi samymi świadczeniami.

Bezpłatny urlop “emergency FMLA”

Emergency Family and Medical Leave Expansion Act (część ustawy Families First) z powodu pandemii rozszerza FMLA. Ustawa zobowiązała zakłady pracy mające poniżej 500 pracowników, by dawały pracownikom do 12 tygodni urlopu, płacąc im co najmniej dwie trzecie regularnego wynagrodzenia. Ten przywilej jest na rok, dla pracowników dotkniętych zagrożeniem zdrowia publicznego. Niektóre zakłady pracy mogą ubiegać się o zwolnienie z tego obowiązku powołując się na ciężkie warunki (hardship).

O Family and Medical Leave Act przeczytaj więcej w witrynie U.S. Department of Labor: www.dol.gov/general/topic/benefits-leave/fmla oraz https://www.dol.gov/agencies/whd/fmla/pandemic.

Ubezpieczenie zdrowotne

Osoba zwolniona może zatrzymać na półtora roku dotychczasowe ubezpieczenie zdrowotne na mocy ustawy zwanej COBRA, ale płacić  będzie za nie 102 proc. całkowitego kosztu. Więcej: https://www.dol.gov/general/topic/health-plans/cobra.

Senior, który ukończył 65 lat, może zapisać się do Medicare w terminie do 60 dni od straty pracy. Ubezpieczenie to kosztuje około 140 dol. na miesiąc.

Bezrobotni, którzy wraz z pracą stracili ubezpieczenie zdrowotne, mogą zapisać się do Obamacare na ubezpieczeniowym wolnym rynku Healthcare Marketplace. Mają na to 60 dni od daty utraty ubezpieczenia w pracy, tzw. Special Enrollment Period. Rodziny z małym albo żadnym przychodem mogą mieć ubezpieczenie całkowicie subsydiowane. Trzeba tylko pamiętać, że gdy znajdziesz pracę, należy zgłosić swoje przychody i płacić wyższe składki ubezpieczeniowe. Najlepiej, oczywiście, podjąć pracę oferującą ubezpieczenie zdrowotne. Więcej: https://www.healthcare.gov/get-coverage/.

W razie potrzeby możesz skorzystać z którejś z klinik, które są bezpłatne albo niedrogie dla osób o niskim przychodzie. Najbliższą placówkę znajdziesz tu: https://www.freeclinics.com. Płaci się tam według ruchomej skali (sliding scale) w zależności od przychodów rodziny.

Rodziny z dziećmi, które zarabiają za dużo, by być uprawnione do Medicaid, mogą otrzymać CHIP – Children’s Health Insurance Program. Szczegóły wyjaśnia witryna HealthCare.gov:  www.healthcare.gov/medicaid-chip.

Zakończenie

Wiele przepisów ustalanych jest na poziomie stanowym, należy więc porozmawiać ze swoim działem kadr (HR Department). Warto też odwiedzić internetowe witryny swojego stanowego departamentu pracy, departamentu pomocy społecznej czy zdrowia, by dowiedzieć się szczegółów.

Elżbieta Baumgartner