Mama 4 Plus: Kto otrzyma matczyną emeryturę

W Polsce świadczenia społeczne sypią się, jak manna z nieba. Polacy pobierają zasiłek na dzieci 500 Plus, mowa jest o Mieszkaniu Plus. Niedawno Prezes PIS Jarosław Kaczyński zapowiedział wypłatę 500 Plus od pierwszego dziecka, trzynastkę dla emerytów, zniesienie podatków dla młodych itd. Skupmy się dziś na świadczeniu, które zaczyna być dostępne od 1 marca tego roku, mianowicie na nowej “emeryturze matczynej”.

Co to jest Mama 4 Plus?

Od 1 marca 2019 Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) i Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) wypłacają rodzicielskie świadczenie uzupełniające, nazywane potocznie Mama Plus, Mama 4 Plus czy matczyną emeryturą, a przysługujące starszym osobom, które urodziły i wychowały bądź wychowały co najmniej czworo dzieci.

Wysokość świadczenia nie będzie niższa niż wysokość najniższej emerytury. Kwota ta ma podlegać corocznej waloryzacji. W przypadku ustalonego prawa do emerytury lub renty, kwota wsparcia będzie dopełnieniem do wysokości najniższej emerytury.

Przypomnę, że minimalna emerytura wynosi teraz 1,100 złotych na miesiąc i przysługuje kobietom, które przepracowały 20 lat i mężczyznom mającym 25 lat stażu. Do tej pory osoby, które przepracowały mniej lat z powodu opieki nad liczną rodziną, dopłaty do kwoty minimalnej nie dostawały. Teraz dzięki emeryturze matczynej uległo to zmianie.

Kto jest uprawniony

Rodzicielskie świadczenie uzupełniające, choć zwane matczyną emeryturą, nie zależy od lat pracy, lecz jest społecznym zasiłkiem dla najbardziej potrzebujących starszych rodziców mających wielodzietne rodziny.

ZUS (albo KRUS) może przyznać świadczenie:

1) matce, która urodziła i wychowała lub wychowała co najmniej czworo dzieci, osiągnęła wiek 60 lat i nie posiada dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania;

2) ojcu, który wychował co najmniej czworo dzieci – w przypadku śmierci matki dzieci albo porzucenia dzieci przez matkę lub w przypadku długotrwałego zaprzestania wychowywania dzieci przez matkę, osiągnął wiek 65 lat oraz nie posiada dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania.

Chodzi tu o dzieci własne lub współmałżonka lub dzieci przysposobione. W pierwszej kolejności uprawnienie do otrzymania świadczenia przysługuje matce. Ojciec otrzyma pieniądze, jeżeli matka zmarła lub porzuciła dzieci.

Czy można dostać emeryturę Mama 4 Plus mieszkając w Stanach?

Odpowiedź krótka brzmi: nie.

Rodzicielskie świadczenie uzupełniające może być przyznane osobom, które zamieszkują w Polsce i mają po ukończeniu 16. roku życia centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych), na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przez okres co najmniej 10 lat. Ośrodek interesów życiowych definiowany jest w art. 3 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto odbiorca zasiłku musi mieć polskie obywatelstwo albo prawo stałego pobytu w Polsce.

Rodzicielskie świadczenie uzupełniające przysługuje pod warunkiem zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w trakcie jego pobierania.

Komu nie przysługuje Mama 4 Plus

Rodzicielskie świadczenie uzupełniające nie przysługuje osobie, która jest uprawniona do emerytury lub renty w wysokości co najmniej najniższej emerytury, albo ma inne odpowiednio wysokie przychody. Uprawnienie traci osoba  tymczasowo aresztowana lub odbywająca karę pozbawienia wolności (oprócz osób, odbywających karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego).

Ponadto ZUS może odmówić przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego w przypadku długotrwałego zaprzestania wychowywania dzieci oraz osobie, którą sąd pozbawił władzy rodzicielskiej lub której sąd ograniczył władzę rodzicielską przez umieszczenie dziecka lub dzieci w pieczy zastępczej.

Gdzie złożyć podanie

Rodzicielskie świadczenie uzupełniające nie przysługuje automatycznie, lecz można ubiegać się o nie w każdej placówce ZUS lub KRUS. Należy złożyć wypełniony wniosek o rodzicielskie świadczenia uzupełniające ERSU, oraz Oświadczenie ERU o sytuacji osobistej, rodzinnej, majątkowej i materialnej. Formularze są gotowe do pobrania z witryny ZUS: http://www.zus.pl/wzory-formularzy/emerytury-renty/rodzicielskie-swiadczenie-uzupelniajace.

Dołączyć należy akty urodzenia dzieci i zaświadczenia potwierdzające osiągane dochody, czy posiadanie gospodarstwa rolnego. Instrukcje do wniosku wyjaśniają, jakie dokumnety potrzebne są w przypadku dziecka przyjętego na wychowanie.

Kiedy świadczenie można stracić

Przyznany zasiłek możesz stracić, jeżeli przestaniesz spełniać stawiane warunki, pt. osiągniesz zbyt wysoki dochód, nabędziesz uprawnienie do innego świadczenia w wysokości co najmniej najniższej emerytury, wyjedziesz z Polski albo znajdziesz się w areszcie  lub w zakładzie karnym.

Pamiętaj, że jesteś zobowiązany do informowania organu o okolicznościach mających wpływ na prawo lub wysokość świadczenia oraz przedkładania żądanych środków dowodowych.

Wniosek

Choć osobie mieszkającej w Stanach nie przysługuje matczyna emerytura, warto o niej wiedzieć, bo może należeć się naszym bliskim albo nam samym po powrocie do kraju.

Elżbieta Baumgartner

Elżbieta Baumgartner jest autorką wielu książek-poradników, m.in. „Powrót do Polski”, „Emerytura reemigranta w Polsce, podręcznik seniora wracającego do kraju”, „Ubezpieczenie społeczne Social Security”.