Opodatkowanie świadczeń rodzinnych Social Security w Polsce

Wiele osób pobierających renty rodzinne Social Security wraca do Polski. Również, po wejściu w życie polsko-amerykańskiej umowy emerytalnych, wielu małżonków, wdów i wdowców, którzy nigdy w Stanach nie byli, dostało uprawnienia do świadczeń Social Security w Polsce. Problemem jest fakt, że choć świadczenia bywają niewielkie, często nieopodatkowane w Stanach, w Polsce obkładane bywaną pełnym podatkiem. Banki, na które amerykańskie świadczenia są przesyłane, potrącają i odprowadzają do fiskusa zaliczki podatkowe. Okazuje się jednak, że niektórzy uważają, że jest to niesłuszne. Przeczytaj, jak uniknąć płacenia podatków w Polsce od amerykańskich rent rodzinnych.

Renta wdowia Social Security w Polsce

Czy renty wdowie Social Security mają być w Polsce opodatkowane? Sprzeciwiła się temu podatniczka (nazwijmy ją Marią), która po wielu latach w Stanach i po śmierci męża wróciła do Polski z powodu pogorszenia zdrowia. 20 lutego 2018 r. uzyskała interpretację indywidualną numer 0114-KDIP3-3.4011.578.2017.2.JK2 od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej: https://interpretacje-podatkowe.org/stany-zjednoczone/0114-kdip3-3-4011-578-2017-2-jk2.

W przeszłości Krajowa Informacja Skarbowa różnie interpretowała opodatkowanie rodzinnych świadczeń zza granicy, ale obecnie opinie zostały ujednolicone i podobnie traktują świadczenia z Niemiec (nr ITPB2/4511-287/16/MU), Szkocji (IBPB-2-2/4511-283/16/JG), Francji (ILPB2/4511-1-34/16-3/AK) i Stanów Zjednoczonych.

Interpretacja pani Marii wskazuje, że z artykułu 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym wynika, że wolne od podatku dochodowego są świadczenia rodzinne otrzymane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, dodatki rodzinne i pielęgnacyjne, zasiłki dla opiekunów otrzymane na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, świadczenia pieniężne otrzymane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów oraz zasiłki porodowe otrzymane na podstawie odrębnych przepisów.

Czy renta wdowia, wypłacana podatniczce przez amerykańską Administrację Social Security, może być uznana za świadczenie otrzymane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych? Rozpatrując wniosek Polki, organ przychylił się do stanowiska, że renta wdowia Social Security to jest świadczenie rodzinne w rozumieniu polskiego prawa, a więc zwolnione z PIT.

Zdaniem Dyrektora KIS: “W sytuacji gdy świadczenie małżeńskie otrzymywane ze Stanów Zjednoczonych Ameryki stanowi świadczenie rodzinne przyznane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych tam obowiązujących, wówczas w Polsce świadczenie to korzysta ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a na Wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek wykazania ww. przychodu w zeznaniach rocznych.”

I dalej:  “W konsekwencji należało uznać, że świadczenie wdowie wypłacane ze środków amerykańskiej agencji rządowej podlega zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych na terenie Polski, z uwagi na swój socjalny charakter, nie związany i nie uzależniony od nabycia przez daną osobę uprawnień emerytalno-rentowych.”

Oto inna interpretacja podatkowa, która również potwierdza, że renta wdowia Social Security nie powinna być w Polsce opodatkowana:

https://sip.lex.pl/orzeczenia-i-pisma-urzedowe/pisma-urzedowe/0115-kdit2-4011-429-2020-2-rs-zwolnienie-z-pit-185100662

https://sip.lex.pl/orzeczenia-i-pisma-urzedowe/pisma-urzedowe/0112-kdil2-1-4011-436-2020-2-kb-pit-w-zakresie-zwolnienia-185093547

Czy amerykańskie świadczenia rodzinne są zasiłkiem?

Między nami mówiąc, amerykańska renta rodzinna dla małżonka, wdowy/wdowca czy dzieci, nie jest społecznym zasiłkiem dla biednych, tylko świadczeniem wypracowanym przez pracownika – małżonka albo rodzica – więc pod art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym nie powinna podlegać. Można być milionerem, a renty rodzinne dostawać, bo się należą niezależnie od stanu majątkowego.

Prawdziwe zasiłki społeczne (Social Security Supplemental Income – SSI) za granicą wypłacane nie są. Poczytaj, co i kiedy stanowi zasiłek rodzinny w świetle polskiego prawa: https://www.pitax.pl/wiedza/poradnik-rozliczenia/zasilek-rodzinny/.  Ale nie komplikujmy sprawy. Jeżeli polskie władze podatkowe chcą nam znieść podatki, to skorzystajmy z tego.

Opodatkowanie w Polsce renty małżeńskiej z USA

Mieszkająca w Polsce wnioskodawczyni, nazwijmy ją panią Haliną, miała zieloną kartę, a po ukończeniu 65 lat zaczęła otrzymywać rentę małżeńską Social Security. Bank początkowo potrącał podatek od dochodu oraz stosowną składkę na ZUS, jednak po przedstawieniu zaświadczenia z Biura Świadczeń Federalnych Ambasady USA w Warszawie, odstąpił od tego i zwrócił Marii pobrane kwoty jako nienależne, gdyż zdaniem Banku takie świadczenie małżeńskie jest nieopodatkowane. Urząd Skarbowy był innego zdania.

W dniu 13 grudnia 2016 pani Halina złożyła prośbę o interpretację podatkową w sprawie opodatkowania świadczenia małżeńskiego otrzymywanego z USA.  Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy stwierdził, że jej stanowisko jest prawidłowe. Uzasadnienie tej indywidualnej interpretacji znajduje się na sieci: https://e-prawnik.pl/interpretacje-podatkowe/0461-itpb24511106320162rs.html.

Konkluzja interpretacji brzmi: “Świadczenie małżeńskie w świetle przepisów prawnych obowiązujących w USA, jest świadczeniem rodzinnym i jako takie stanowi odpowiednik świadczeń rodzinnych, zwolnionych od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku od osób fizycznych.  W Polsce nie występuje zatem obowiązek odprowadzania podatku dochodowego od ww. świadczeń.”

Podobne są również interpretacje podatkowe Dyrektorów Izb Skarbowych w: Bydgoszczy ITPB2/415-335/14/RS, Warszawie IPPB4/4511-1373/15-2/JK3, Poznaniu ILPB2/415-208/13-4/TR i Katowicach IBPB-2-2.4511.857.2016.1.JG.

https://sip.lex.pl/orzeczenia-i-pisma-urzedowe/pisma-urzedowe/0112-kdil2-1-4011-436-2020-2-kb-pit-w-zakresie-zwolnienia-185093547

Opodatkowanie świadczeń Social Security w Stanach

Świadczenia Social Security słane do Polski podlegają opodatkowaniu w Stanach Zjednoczonych, zależnie od statusu imigracyjnego odbiorcy i jego przychodów.

Obywatele i stali rezydenci przeważnie nie płacą żadnych podatków w Stanach, bo mają wolną od podatków kwotę w wysokości 13,850 dol. w roku 2023. Kwota wolna jest nawet wyższa dla osób w wieku 65 lat i więcej: 15,700 dol. dla osoby samotnej i 30,700 dol. dla małżeństwa w roku 2023, a świadczenia Social Security dla niewiele zarabiających nie są do tego pułapu wliczane. Maksymalnie 85% świadczenia Social Security może być opodatkowane dla więcej zarabiających (patrz „Ubezpieczenie społeczne Social Security”).

Nierezydenci podatkowi – to cudzoziemcy, osoby, które nia mają legalnego statusu imigracyjnego, albo którym stały pobyt wygasł. Te osoby mają przez Administrację Social Security potrącany płaski podatek w wysokości 25.5 proc. od swoich świadczeń (non-resident tax).

Opodatkowanie emerytury SS w Polsce

Emerytura Social Security osoby mieszkającej w Polsce nie jest traktowana ulgowo – jest ona w całości opodatkowana. Bank, do którego emerytura wpływa, ma obowiązek odprowadzać 9% na Narodowy Fundusz Zdrowia, po czym 12% podatku dochodowego od kwoty przekraczającej zwolnienie podatkowe, ktore wynosi 2,500 zł na miesiąc, a 30,000 zł na rok. Innymi słowy, emerytury poniżej 2,500 zł nie są opodatkowane (chyba że ktoś ma również inne formy przychodu).

Jak uniknąć podatku od świadczeń SS w Polsce

Świadczenia rodzinne. Osoba pobierająca w Polsce małżeńskie albo wdowie świadczenia Social Security, powinna się upewnić, że polski bank nie będzie potrącał jej podatku dochodowego. Wydrukuj wymienione wyżej interpretacje podatkowe, zakreśl konkluzję (bo są to długie dokumenty) i okaż w banku.  Gdybyś nie znalazł zrozumienia u urzędnika, poproś o przełożonego, albo udaj się do innego banku.

Emerytura nierezydentów: Co mają robić osoby mieszkające w Polsce, które zobowiązane są do płacenia podatków po dwóch stronach Atlantyku? Umowa podatkowa między Polską i Stanami z roku 1974 chroni przed podwójnym opodatkowaniem. Nierezydenci podatkowi, płacący w Stanach 25.5 proc. płaskiego podatku, powinni uzyskać z amerykańskiego konsulatu zaświadczenie o płaceniu podatków w USA i przedłożyć je w banku. Skoro amerykańska stopa podatkowa (25.5 proc.) jest wyższa od polskiej (12 proc.), podatków w Polsce już się nie płaci. Osoby mające oprócz Social Security inne źródło dochodu (np. ZUS czy KRUS), powinny po zakończeniu roku złożyć deklarację PIT, by obliczyć podatkową należność metodą proporcjonalnego odliczenia.

Emerytura obywateli: Amerykańscy obywatele i rezydenci mieszkający w Polsce, którzy płacą podatki dochodowe w Stanach, powinny sporządzic PIT, korzystając z metody proporcjonalnego odliczenia, by uniknąć podwójnego opodatkowania. Przeważnie emeryci, dostający tylko emeryturę Social Security, mają zerowe podatki w Stanach, więc amerykańśkich deklaracji podatkowych wypełniać nie muszą. Porozmawiaj na ten temat z polskim księgowym, albo sięgnij po książkę„Emerytura reemigranta w Polsce, podręcznik seniora wracającego do kraju”.

Jak będzie po wejście w życie umowy podatkowej

Na ratyfikację w amerykańskim senacie czeka umowa podatkowa między Stanami i Polską z roku 2013. Gdy wejdzie w życie, amerykańskie świadczenia Social Security w Polsce nie będą obłożone polskim podatkiem dochodowym dla osoby, która tam wróciła. Powodem jest fakt, że na mocy umowy, emerytury i renty pochodzące z państwowego systemu zabezpieczeń społecznych podlegać będą opodatkowaniu jedynie w państwie, w którym są wypłacane. W Stanach emeryt przeważnie podatków nie zapłaci żadnych. W Polsce emeryt będzie zwolniony z polskiego podatku dochodowego od świadczeń Social Security, ale pozostanie do zapłaty tylko 9-procentowa składka na ubezpieczenie zdrowotne.

Uwaga: Zmiana wniesiona przez nadchodzącą umowę podatkową nie pomoże amerykańskim nierezydentom podatkowym, którzy teraz po powrocie  do Polski mają odprowadzane 25.5% od swojej emerytury Social Security. Ten podatek pozostanie, jako że jest to podatek w państwie, w którym świadczenia są wypłacane.

Czy zostawić emeryturę Social Security w Stanach

Pozostawienie emerytury Social Security w Stanach nie zwalnia osoby mieszkającej w Polsce z polskich podatków. Oszczędza jej tylko składki zdrowotne (9%), bowiem nie ma podstawy prawnej, by NFZ domagał się składek od zagranicznych emerytur wypłacanych zagranicą. Jeżeli ktoś zdecyduje się zostawić emeryturę wpływającą na konto w banku amerykańśkim, to powinien sam prowadzać comiesięczne zaliczki podatkowe do urzędu skarbowego, a po zakończeniu roku wypełnić PIT.

Elżbieta Baumgartner