Osiem liczb kluczowych dla twoich finansów

Zrozumienie kilku podstawowych liczb może pomóc ci w oszacowaniu swojej finansowej kondycji i planowaniu przyszłości.

Twoje rynkowe wynagrodzenie

Twoja wartość na rynku pracy mierzona jest wysokością twojego wynagrodzenia. Czy jesteś odpowiednio kompensowany przez pracodawcę? Sprawdź, czy zarabiasz tyle, co inni na twoim stanowisku. Wynagrodzenie rynkowe (market salary) zależy od różnych czynników, takich jak staż pracy, edukacja i rejon kraju.

Wynagrodzenie rynkowe w swojej profesji możesz odszukać na sieci. W witrynie Salary.com znajdziesz roczne wynagrodzenie dla każdego zawodu z uwzględnieniem miejsca zamieszkania, lat doświadczenia i liczby podległych ci pracowników. Do tego możesz poznać, jakie bonusy i świadczenia pracownicze dostaje konkurencja. Podstawowe liczby są udostępniane za darmo, za dokładny kilkunastostronicowy  raport trzeba zapłacić.

Punktacja kredytowa FICO

Punktacja FICO jest oceną ze sprawowania, używaną przez wiele instytucji do oszacowania wiarygodności klientów. FICO decyduje nie tylko o tym, czy dostaniesz pożyczkę, ale także jak będzie ona oprocentowana. Rzutuje też na to, czy będzie ci udostępniony abonament telefonu komórkowego, ubezpieczenie samochodu, a nawet czy zostaniesz przyjęty do pracy.

Naprawę punktacji kredytowej zacznij od zdobycia bezpłatnego wyciągu swojej historii kredytowej witrynie www.annualcreditreport.com i poznaniu swojej punktacji. Jeżeli twoja ocena FICO przekracza 750 punktów, jesteś w elitarnym klubie i możesz spać spokojnie. Jej podwyższenie niewiele znaczy. Jeżeli masz 620 albo mniej – masz poważny kłopot.

Twój rzeczywisty przedział podatkowy

W Stanach istnieje kilka przedziałów podatkowych, w zależności od których skala podatku wynosi od 10 do 39.6 proc. Warto znać nie tylko swoją maksymalną stawkę podatkową (jak opodatkowany jest twój ostatni dolar), lecz rzeczywistą (effective tax rate), która jest o wiele niższa. Warto znać kwoty wolne od podatków. Skoro pracodawcy odprowadzają zaliczki podatkowe, a nie wszystkie rodzaje przychodu są jednakowo opodatkowane, wiele osób nie zna tych liczb i czasem podejmuje błędne decyzje. Na przykład, rezygnują z przychodu panicznie bojąc się podatków, albo nieroztropnie likwidują konta emerytalne, nie będąc świadomi podatkowych konsekwencji.

Ile wynosi inflacja

Inflacja jest procesem, który polega na wzroście przeciętnego poziomu cen w gospodarce. Poziom inflacji rzutuje na wysokość odsetek w bankach, koszt pożyczek, waloryzację różnych świadczeń. Na przestrzeni lat stopa inflacji wynosi 3 proc., ale ostatnio jest o wiele niższa.

Jeżeli robisz plany na przyszłość, to musisz wziąć pod uwagę wpływ inflacji. Na przykład, niewaloryzowana emerytura zakładowa, która dziś wydaje się znaczna, za dziesięć lat nie będzie wystarczająca.

Należy inwestować pieniądze tak, by ich wartość co najmniej dotrzymała kroku inflacji, w przeciwnym razie ich moc nabywcza spada. Wysokość inflacji teraz i w przeszłości znajdziesz tu: www.usinflationcalculator.com.

Ile jesteś warty

Twoja wartość netto, to ważny miernik twej finansowej kondycji. Jej obliczenie jest proste: od wartości wszystkiego, co posiadasz, odejmij swoje długi (pożyczka hipoteczna, samochodowa, karty kredytowe). Aktywa minus pasywa, jak mawiają księgowi. Niejednokrotnie wartość majątku osoby żyjącej ponad stan jest negatywna, choć ma luksusową willę, a przed nią dwa mercedesy.

Swoją wartość netto można podwyższyć na dwa sposoby: powiększyć zasoby albo zmniejszyć długi. Najlepiej zadbać o jedno i drugie.

Dochód do dyspozycji

Ile wydajesz miesięcznie? Jakie są twoje minimalne koszty utrzymania? Jaki jest twój dochód do dyspozycji (rozporządzalny), który stanowi o tym, ile jesteś w stanie oszczędzać? Czy wiesz? Pewnie nie.

Stwórz rodzinny budżet. Zrób zestawienie przychodów i wydatków w kilku podstawowych kategoriach, zsumuj i zobacz, jaki masz wynik. Jeżeli ujemny, albo ledwie wychodzisz na zero, to przyjrzyj się wydatkom, a z pewnością znajdziesz rezerwy: np. zbyt wiele posiłków w restauracji, nieprzemyślane zakupy, zbyt drogi plan telefoniczny.

Poduszka finansowa

Ażeby zapewnić sobie i rodzinie spokój sumienia, należy mieć finansowe zabezpieczenie na pokrycie niespodzianych wydatków. Specjaliści od finansów uważają, że poduszka finansowa powinna wynosić co najmniej równowartość naszego sześciomiesięcznego wynagrodzenia. Jeżeli masz na koncie mniej, to weź się za oszczędzanie.

Organizacja OECD wyliczyła, że Polacy w kraju oszczędzili w 2015 roku 7.6 proc. swoich dochodów, a Amerykanie tylko 3 proc. Do najoszczędniejszych należą Irlandczycy, którzy odkładają 23.9 proc. przychodów.

Ile dostaniesz emerytury

Powinieneś wiedzieć, jakiej emerytury się spodziewać. Czy masz w pracy pension plan? Pewnie nie. Jakie świadczenie przewiduje dla ciebie Social Security? Jeżeli nie wiesz, poszukaj swojego zestawienia oczekiwanych świadczeń  (Social Security Statement), które Social Security przesyła wszystkim podatnikom. Albo otwórz konto w My Social Security, https://www.ssa.gov/myaccount/, gdzie znajdziesz wszystkie liczby.

Elzbieta Baumgartner

Elżbieta Baumgartner jest autorką wielu książek-poradników. m.in. „Jak działa giełda”, „Jak inwestować w fundusze powiernicze” „Jak chować pieniądze przed fiskusem”, „Podręcznik ochrony majątkowej” i wielu innych.