Koronakryzys: Zasiłek pandemiczny dla bezrobotnych

Pod koniec marca weszła w życie ustawa zwana Coronavirus Aid, Relief, and Economic Security, w skrócie CARES Act. Jest to tzw. pakiet stymulacyjny mający ożywić gospodarkę, która została zatrzymana przez pandemię koronawirusa. Ustawa przeznacza 2.3 biliona (trillion) dolarów na pomoc dużym i małym firmom, stanom i osobom indywidualnym. 23 kwietnia amerykański Senat przegłosował kolejny, warty około pół miliarda, pakiet pomocowy dla gospodarki.

Dla kogo zasiłek pandemiczny

Ustawa CARES stworzyła nowy program zwany Pandemic Unemployment Assistance (PUA), na który przeznaczyła 260 miliardów dolarów, i który ma pomóc osobom nie objętym standardowym ubezpieczeniem od bezrobocia (unemployment insurance). Są to:

  • osoby samozatrudnione (self-employed), niezależni kontraktorzy (independent contractors) i przedstawiciele wolnych zawodów (freelancers),
  • pracownicy poszukujący pracy w niepełnym wymiarze (part-time work),
  • osoby, które nie mają wystarczająco długiej historii pracy, by dostać standardowy zasiłek,
  • pracownicy, którzy wykorzystali już standardowy zasiłek.

Jak widać, PUA jest dla osób, których nie obejmuje standardowy stanowy zasiłek. Osoby, które spełniają wymogi stanowe i którym należy się normalny zasiłek dla bezrobotnych, nie podlegają pod Pandemic Unemployment Assistance.

Program PUA ma trwać od 27 stycznia do 31 grudnia 2020 roku, chyba że zostanie przedłużony. Pracownicy i osoby samozatrudnione mogą dostać świadczenia retroaktywnie, w sumie do 39 tygodni wliczając pobrane normalne zasiłki dla bezrobotnych.

Kiedy jesteś uprawniony

Aby być uprawnionym do zasiłku PUA, musisz udowodnić, co następuje: (1) Jesteś częściowo lub całkowicie bezrobotny, albo (2) Nie jesteś w stanie pracować z któregoś za następujących powodów:

  • Zdiagnozowano u ciebie chorobę COVID-19, albo masz symptomy i ubiegasz się o diagnozę;
  • Wykryto COVID-19 u członka twojej rodziny.
  • Opiekujesz się kimś ze zdiagnozowanym COVID-19.
  • Opiekujesz się dzieckiem, którego szkoła została zamknięta z powodu pandemii.
  • Służba zdrowia przykazała ci odbyć kwarantannę.
  • Miałeś zacząć pracę, ale ona nie istnieje albo nie jesteś w stanie do niej dojechać z powodu pandemii COVID-19.
  • Stałeś się żywicielem rodziny, bo głowa rodziny zmarła na COVID-19.
  • Musiałeś zwolnić się z pracy bezpośrednio z powodu COVID-19.
  • Twój zakład pracy został zamknięty z powodu COVID-19.

Nowojorski Departament Pracy przygotował informacyjną broszurę na temat PUA: https://www.labor.ny.gov/ui/pdfs/pandemic-unemployment-assistance-polish.pdf.

Pomoc dla tych, którym zasiłek się skończył

Każdy, kto stracił pracę, wyczerpał swój zasiłek po 1 czerwca 2019 roku i nadal nie pracuje, jest uprawniony do dodatkowych 13 tygodni zasiłku dla bezrobotnych. Do stanowego zasiłku dodane mu będzie $600, wypłacane do końca lipca 2020 roku.

Przykład: Joanna straciła pracę i pobierała zasiłek przez 13 tygodni, do października 2019 roku. W marcu tego roku, po wejściu w życie nowych przepisów, Joanna ponownie złożyła wniosek o zasiłek dla bezrobotnych i będzie go otrzymywać przez dodatkowe 13 tygodnie, a do końca lipca również 600-dolarowy dodatek.

Jak obliczane są pandemiczne zasiłki

Kalkulacja zasiłku PUA bazuje na regułach stosowanych do obliczania federalnych zasiłków Disaster Unemployment Assistance (DUA) – bezrobocia z powodu klęski żywiołowej, które zostały wprowadzone przez Staffort Act w 1988 roku. Zasiłek PUA wynosi co najmniej połowę stanowego tygodniowego świadczenia, średnio około 190 dol. na tydzień, a maksymalnie – normalny zasiłek stanowy. Oprócz tego do 31 lipca dodawane będzie 600 dolarów zasiłku federalnego, nawet gdyby suma okazała się większa od poprzednich zarobków.

Ci, którzy pracowali za krótko

Z powodu pandemii ubezpieczeniem zostali objęci pracownicy bez odpowiednio długiej historii zatrudnienia. W ramach PUA dostaną oni ekwiwalent połowy średniego zasiłku w stanie.

Warto wyjaśnić, kto jest w pełni ubezpieczony na potrzeby zasiłku dla bezrobotnych. Jest to  osoba, która spełnia warunki określone prawem swego stanu, czyli przepracowała w ostatnim roku określony czas, zarabiając co najmniej pewną kwotę, od której pracodawca płacił składki na unemployment insurance.

Na przykład, przepisy Nowego Jorku wymagają, żebyś przepracował co najmniej 20 tygodni w ostatnich 52 tygodniach i zarobił co najmniej 1,600 dol., od których pracodawca płacił składki ubezpieczeniowe. W stanie Illinois powinieneś zarobić co najmniej 1,600 dol. w ostatnich 12 miesiącach, a w New Jersey – 7,300 dol. w ostatnich 12 miesiącach, albo pracować 20 tygodni w „okresie bazowym”. Jeżeli nie spełniasz tych warunków, możesz zakwalifikować się, jeżeli spełnisz warunki metod alternatywnych, które są bardziej skomplikowane. Poznaj stanowe przepisy. W Googlu wpisz „unemployment eligibility” oraz nazwę swego stanu.

Zasiłek dla samozatrudnionych

Po raz pierwszy o zasiłek dla bezrobotnych mogą ubiegać się osoby pracujące dla siebie samych. Aby udokumentować wysokość swoich przychodów, samozatrudnieni zobowiązani są przedłożyć rozliczenia podatkowe za ostatnie dwa lata. Ci nie mogący wykazać się stosowną dokumentacją, zasiłku dla bezrobotnych nie otrzymają.

Wniosek o zasiłek dla bezrobotnych samozatrudnionych składa się w witrynie swojego stanowego departamentu pracy. Dla Nowojorczan jest to: https://labor.ny.gov, w stanie Illinois: https://www2.illinois.gov/ides. Zaczynasz zwykły proces ubiegania się o bezrobocie, po czym przechodzisz do witryny „Pandemic Unemployment Assistance”. Bądź gotów poświadczyć, że prawdą jest któraś z okoliczności wyliczona powyżej oraz przedłożyć odpowiednią dokumentację. Przeczytaj instrukcje podane na stanowej witrynie.

Uwaga

Już ponad dwadzieścia milionów bezrobotnych ubiega się o wsparcie. Stanowe witryny departamentów pracy zawieszają się, komputery odmawiają posłuszeństwa, do żywego człowieka nie można się dodzwonić. Czeka cię sporo frustracji, ale pamiętaj, że w razie opóźnienia zaległy zasiłek możesz dostać retroaktywnie.

Gdy już się zarejestrujesz, nie zapomnij, że masz obowiązek dzwonić co tydzień w celu tzw. certyfikacji, w przeciwnym razie ustanie przelew zasiłku na twoje konto. W Illinois pomaga w tym system Tele-Serve.

Nowojorski departament pracy oferuje broszurę w języku polskim wyjaśniającą zasady przyznawania tradycyjnego zasiłku dla bezrobotnych: https://www.labor.ny.gov/formsdocs/ui/TC318.3p.pdf. W sieci szukaj „Zasiłek dla bezrobotnych. Podręcznik wnioskodawcy”. Stan Illinois natomiast oferuje broszurę pt. „Co każdy pracownik powinien wiedzieć na temat ubezpieczenia na wypadek bezrobocia”.

Elżbieta Baumgartner

Elżbieta Baumgartner jest autorką wielu  książek-poradników, m.in. książki pt. “Otwieram biznes”, “Praca w Ameryce”, „Jak oszczędzać na podatkach”, „Jak chować pieniądze przed fiskusem”.