W polskich i polonijnych mediach pojawiają się stwierdzenia, że „od 1 lipca 2014 roku Wuj Sam wie wszystko o zagranicznych kontach Amerykanów”. Spieszę z wyjaśnieniem, że to stwierdzenie jest po prostu nieprawdziwe, szczególnie dla Polaków.
Przypomnienie FATCA
Stopniowo wchodzi w życie Ustawa o ujawnianiu kont zagranicznych dla celów podatkowych (Foreign Account Tax Compliance Act – FATCA). Ma ona na celu utrudnić amerykańskim podatnikom chowanie pieniędzy za granicą i kantowanie na podatkach. FATCA sprawi, że finansowe instytucje na całym świecie (w tym w Polsce) będą musiały raz w roku donosić do IRS o kontach amerykańskich podatnikach trzymających tam pieniądze czy papiery wartościowe. Ustawa FATCA zatwierdzona została jeszcze w roku 2010, ale jej wdrażanie przebiega powoli, bo wymaga kooperacji rządów innych krajów, zagranicznych banków i innych finansowych instytucji oraz pracochłonnego przygotowania.
Słanie przez bank za granicę informacji o jego klientach naruszałoby przepisy wielu krajów. Ażeby tego uniknąć, rządy poszczególnych krajów podpisują umowy ze Stanami Zjednoczonymi (Intergoverment Agreements, w skrócie IGA) i wprowadzają odpowiednie zmiany legislacyjne. Od 1 stycznia 2014 roku banki mogą rejestrować się w programie FATCA, by uzyskać Global Intermediary Identification Number (GIIN). Następnie będą słać raporty o amerykańskich klientach do swoich podatkowych władz, a te – zbiorczo kierować informacje do IRS.
Już ponad 77 tysięcy finansowych instytucji z prawie 70 krajów zgodziło się na współpracę z IRS. Rozmowy USA z Rosją zostały zerwane w marcu, ale 515 rosyjskich banków zapisało się w IRS bezpośrednio.
Co się zmienia od 1 lipca
1 lipca 2014 roku jest końcowym terminem rejestracji zagranicznych instytucji finansowych w programie FATCA. Bankom, które nie zapisały się do programu, niektóre przelewy z USA (odsetki, dywidendy itp.) mają być pomniejszane o withholding tax, który wynosi 30% przelewanej kwoty. Banki, które się nie dostosują, zostaną praktycznie wykluczone z transakcji z amerykańskim rynkiem.
Więcej czasu, bo do końca tego roku, mają banki krajów, które podpisały umowę o treści odpowiadającej modelowej umowie międzyrządowej (Model I Intergovermental Agreement to Improve Tax Compliance and to Implement FATCA). Model ten zakłada raportowanie za pośrednictwem krajowych władz podatkowych z zasadą wzajemności. Wśród tych krajów jest również Polska.
Co 1 lipca wnosi dla Polonii
Odpowiedź brzmi: niewiele, bo Polska podpisała wersję I umowy (Model I IGA), który przedłuża termin zapisu banków do 31 grudnia.
Większość banków zagranicznych zaczyna od 1 lipca weryfikację kont „osób amerykańskich” o wkładzie powyżej $50,000. 1 lipca również upływa termin wysłania formularza zwanego FinCen Report 114, co powinien uczynić każdy amerykański podatnik posiadający za granicą ponad $10,000, co wyjaśniam dalej.
Nawet banki krajów, których termin zapisu minął 1 lipca, nie będą musiały donosić na klientów aż do 2015 roku.
Obowiązki współpracujących banków
Oto jakie wymogi nakazane przez FATCA muszą spełniać banki (w tym polskie), które zgodziły się na współpracę:
- zidentyfikować amerykańskich podatników (US persons) wśród swoich obecnych klientów,
- identyfikować amerykańskich podatników przy otwieraniu nowych kont,
- raz w roku raportować do IRS o większych rachunkach klientów posiadających statusU.S. person, oraz
- ewentualnie pobierać stosowny podatek na potrzeby FATCA (30-procentowy podatek od płatności słanych z USA ma być potrącany od roku 2015 wtedy, gdy dany bank odmówi współpracy z FATCA albo klient ma znaczne środki i odmówił bankowi dostarczenia informacji o swoim podatkowym statusie w USA).
Te etapy współpracy wchodzą w życie w różnych terminach.
Jak przygotować się do FATCA
Masz konto w Polsce? IRS może się o tym dowiedzieć, ale nieprędko. Ponadto posiadanie majątku za granicą jest w pełni legalne, pod warunkiem, że płacisz w USA podatki od zagranicznych przychodów i spełniasz odpowiednie obowiązki raportowe, które dokładnie wyjaśniam w książce pt. „Jak chować pieniądze przed fiskusem”.
Do obowiązków raportowych posiadaczy pieniędzy za granicą należy między innymi wypełnienie formularza FinCen Report 114, Report of Foreign Bank and Financial Accounts, popularnie zwany FBAR. Składa się go elektronicznie w witrynie Financial Crimes Enforcement Network: http://bsaefiling.fincen.treas.gov/NoRegFBARFiler.html. Termin jego wysyłki upływa 1 lipca po roku podatkowym.
Jak widać, IRS dowie się o nas nie wszystkiego, tylko podstawowych informacji o naszych dużych kontach zagranicznych; nie od 1 lipca, lecz najprawdopodobniej od 15 marca 2015 roku. Co do 30-procentowego podatku – to tylko od opornych, od niektórych transferów i od końca 2015 roku. Do tej pory można uczynić wiele, żeby nie wpaść w sieci zastawione przez IRS na grube ryby.
Elzbieta Baumgartner