Napisał do nas pan Zenon z Brooklynu: „Kuzyn pracował w Stanach, a teraz przeniósł się do Polski, gdzie pobiera emeryturę Social Security w wysokości $76 netto. Proszę o informację, czy od tak niskiej emerytury on musi mieć potrącany amerykański 25.5-procentowy podatek i czy nie ma możliwości jego rekompensaty.”
Podatek w Stanach
Niestety, 25.5% emerytury odbieranej w Polsce jest i będzie potrącane na poczet podatków w USA, niezależnie od wysokości świadczeń.
Cudzoziemcy (nieobywatele Stanów Zjednoczonych mieszkający na stałe poza granicami USA), pobierający Social Security za granicą, mają przez urząd Social Security odprowadzany do skarbu państwa podatek zwany non-resident tax. Wynosi on 25.5 procenta, ściślej mówiąc – 30 procent od 85 procent świadczeń. Zwolnione są tylko osoby mieszkające w państwach, które mają z USA stosowne umowy podatkowe. Niestety, polsko-amerykańska umowa podatkowa z roku 1974 z tego podatku Polaków nie zwalnia. Haracz ten pozostawiła również nowa umowa, podpisana już w lutym 2013, która wejdzie w życie po ratyfikacji jej przez amerykański Senat, co nastąpi prawdopodobnie w 2014 roku. Nowe zasady podatkowe opisałam dla Państwa w książce pt. Emerytura reemigranta w Polsceuaktualnionej na rok 2014.
Non-resident tax nie jest podatkiem dochodowym (który można minimalizować odpisami), ale „płaskim” (flat tax), potrącanym u źródła przychodu. Z tego powodu nie ma sposobu jego zmniejszenia. Zasady opodatkowanie w USA wyjaśnia książka pt. Jak oszczędzać na podatkach w USA.
Podatki w Polsce
W Polsce zagraniczne emerytury przelewane na konto w polskim banku, są opodatkowane, tak jak emerytury ZUS. Bank potrąca od nich 18% podatku dochodowego oraz procentową składkę na Narodowy Fundusz Zdrowia. Osoby pobierające emerytury w Stanach, ale mieszkające w Polsce, mają obowiązek wpłacać samodzielnie miesięczne zaliczki podatkowe.
Jedyną pociechą w tej sytuacji jest fakt, że podatek zapłacony w Stanach można zaliczyć częściowo na poczet podatków należnych w Polsce. Odliczenie to możliwe jest tylko do wysokości podatku przypadającego proporcjonalnie na dochód uzyskany w USA. Sposób unikania podwójnego opodatkowania zmieni się po wejściu w życie nowej umowy podatkowej.
Jak powiększyć świadczenia Social Security odbierane w Polsce
Oto kilka sugestii, które mogą się przydać niektórym odbiorcom świadczeń Social Security w Polsce.
Zrezygnować z Medicare. Kuzyn pobiera miesięcznie $76 netto. Być może potrącana jest mu składka na ubezpieczenie zdrowotne Medicare, która dla większości osób wynosi $104.90 w roku 2014. Zdarza się to, gdy emeryci składają wniosek o świadczenia w Stanach, mają przyznaną jednocześnie emeryturę i ubezpieczenie zdrowotne Medicare, a potem przeprowadzają się do Polski i kontynuują uiszczanie składek zdrowotnych zupełnie niepotrzebnie, bo Medicare nie jest ono w Polsce honorowane. W Polsce w rezygnacji z Medicare pomoże Biuro Świadczeń Federalnych przy amerykańskiej ambasadzie w Warszawie lub w Krakowie. Pamiętać tylko należy, że jeżeli zechce się po paru latach wrócić do Medicare, to przyjdzie płacić podwyższone karnie składki.
Wziąć rentę dla małżonka. Przepisy amerykańskie zapewniają rentę Social Security dla żony (męża) pracownika w wysokości połowy emerytury pracownika, jeżeli żona nie ma swojej własnej emerytury Social Security, która byłaby większa od tej renty. Żona jest uprawniona do pełnych świadczeń po ukończeniu 66-go roku życia, a do zredukowanych (35% emerytury męża) – już od 62 roku. Od 1 marca 2009 roku, daty wejścia w życie polsko-amerykańskiej umowy o zabezpieczeniu społecznym, rodziny mogą pobierać renty w Polsce na takich samych zasadach, co Amerykanie.
Poczekać ze złożeniem wniosku. Różnica miesięcznych świadczeń może być podwójna miedzy emeryturą wczesną (62 lata), terminową (66 lat) i późną (70 lat). Więcej przeczytać można w witrynie www.ssa.gov oraz w książce Ubezpieczenie Social Security.
Złożyć wniosek o łączoną Social Secuirty. Osoby, które nie wypracowały w Stanach 10 lat, otrzymać emeryturę na podstawie łączonych okresów ubezpieczenia, co wyjaśniam szczegółowo w książce pt. Emerytura polska i amerykańska: ich łączenie i skutki Umowy o zabezpieczeniu społecznym, która zawiera formularze, adresy, podstawy prawne, informacje o konsekwencjach pobierania dwóch emerytur czy rent: podatki, odpisy na składki na NFZ, obowiązki raportowe i wiele innych.
Na co uważać
Podatek dla nierezydentów, to nie jedyna pułapka na odbiorcę emerytury w Polsce. Drugą jest Windfall Elimination Provision (WEP) – redukcja świadczeń dla osób pobierających dwie emerytury: Social Security i ZUS czy KRUS. Maksymalna redukcja wynosi do połowy świadczeń polskich, do $408 (w roku 2014), albo mniej więcej do połowy emerytury Social Security, w zależności od tego, co jest mniejsze. Od WEP istnieje kilka wyjątków. Więcej w książce pt. WEP: Jak walczyć z redukcją Social Security dla Polaków.
Po trzecie, odbiorca amerykańskiej emerytury, nawet bardzo skromnej, przestaje się kwalifikować do polskiego zasiłku chorobowego.
Elżbieta Baumgartner