W zeszłym roku rząd federalny wydał ponad 70 miliardów dolarów na pomoc finansową dla studentów. Około 60% kształcących się Amerykanów otrzymuje stypendia bądź pożyczki od swojego rządu.
Zasady przyznawania pomocy federalnej
Federalna pomoc finansowa stanowi niemal 70% sumy ponad 105 miliardów dolarów przeznaczonych na wsparcie finansowe dla słuchaczy amerykańskich uczelni. Pomoc rządowa ma różne formy: od bezzwrotnych stypendiów i kredytów podatkowych za opłacone czesne, przez subsydiowaną przez rząd pracę, po subsydiowane i niesubsydiowane pożyczki dla studentów i ich rodziców. Niektóre formy pomocy federalnej są przeznaczone tylko dla najbiedniejszych studentów, z innych (np. z ulg podatkowych) mogą korzystać również i rodziny całkiem dobrze zarabiające.
Zasady przyznawania pomocy federalnej
Kryteria przyznawania federalnej pomocy finansowej są dość złożone. Wsparcie rządowe może otrzymać każdy, kto jest obywatelem USA lub kto posiada status eligible noncitizen (czyli kwalifikującego się nie-obywatela). W tej ostatniej kategorii mieszczą się stali rezydenci (legitymujący się kartami I-151, I-551 lub I-551C), uchodźcy, azylanci oraz osoby, które przekroczyły granicę USA przed 1 kwietnia 1980 roku jako conditional entrant.
Niestety ci, którzy dopiero wystąpili o zieloną kartę i posiadają jedynie potwierdzenie zgody na złożenie podania o status stałego rezydenta (I-171 lub I-464) nie mogą jeszcze otrzymać federalnej pomocy finansowej. Tak samo nie kwalifikują się na nią osoby przebywające w USA na wizie studenckiej (F-1 i F-2 oraz J-1 i J-2), jak również osoby na wizach G (pracownicy organizacji międzynarodowych i ich rodziny).
Kolejne warunki przyznania federalnej pomocy finansowej to potrzeba uzyskania wsparcia (kryterium to nie obowiązuje jedynie w przypadkach niektórych pożyczek i ulg podatkowych) i świadectwo ukończenia szkoły średniej (dyplom ukończenia bądź jego odpowiednik w postaci certyfikatu GED albo innego testu uznanego przez dany stan i Departament Edukacji).
Kandydaci muszą też pobierać nauki na akredytowanym programie studiów (problemy mogą mieć słuchacze kursów korespondencyjnych bądź internetowych, o ile przedmioty te nie są częścią programu prowadzącego do uzyskania stopnia Associate, bakałarza czy magistra). Aby móc starać się o pomoc rządową, kandydaci muszą wykazać się “zadowalającymi postępami w nauce “(zazwyczaj jest to średnia C lub powyżej).
Kolejnym warunkiem jest posiadanie ważnego numeru Social Security.
Wszyscy starający się o wsparcie od rządu federalnego muszą wypełnić standardowe, darmowe podanie o pomoc finansową (FAFSA: Free Application for Federal Student Aid). Dodatkowo mężczyźni muszą się zarejestrować na potrzeby ewentualnej służby wojskowej (Selective Service).
Magiczne formułki
Rząd federalny przyznaje stypendia i pożyczki na podstawie analizy potrzeb studenta, opartej o informacje zawarte w podaniu FAFSA. Pierwszym krokiem tej analizy jest obliczenie możliwości płatniczych rodziny. Kalkuluje się ją używając ustalonej przez amerykański Kongres formułki “oczekiwanego wkładu rodzinnego” (EFC, expected family contribution).
Wysokość przyznanej pomocy zależy też od statusu rodzinnego studenta. Większość starających się o wsparcie rządowe to studenci zależni finansowo od rodziców (dependent students). Przy analizie ich potrzeb dofinansowania bierze się pod uwagę sytuację całej rodziny. W przypadku studentów niezależnych (independent students), analizuje się jedynie ich własny dochód (a więc prawdopodobnie ich potrzeby będą większe). Za niezależnych uważa się tych studentów, którzy urodzili się przed 1981 rokiem, są żonaci/zamężne, mają na utrzymaniu inną osobę, uczą się na studiach po-bakałarskich (graduate), są sierotami lub są weteranami sił zbrojnych USA. Ostateczną decyzję o statusie studenta podejmuje urzędnik biura pomocy finansowej uczelni.
Oczekiwany wkład rodzinny (EFC) to teoretycznie roczna suma, którą rodzina jest w stanie zapłacić za naukę dziecka. EFC zależy tylko od danych przedstawionych przez rodzinę na formularzu FAFSA. Natomiast suma pomocy finansowej zależeć będzie jeszcze od kosztu nauki (pomoc = koszt nauki – EFC).
Przy kalkulacji EFC rząd bierze pod uwagę cztery składniki: dochody rodziców, majątek (assets) rodziny oraz dochody i majątek studenta. Od rocznych dochodów rodziców odejmowana jest najpierw kwota uważana za niezbędną do utrzymania rodziny (tzw. income protection allowance, zależy ona od liczby osób w rodzinie i liczby studentów; np. dla 4-osobowej rodziny z jednym dzieckiem w college’u wynosi ona aktualnie 21 tysięcy dolarów). Jeśli oboje rodzice pracują, mogą też odliczyć dodatkowo do 3 tysięcy dolarów w ramach “kosztów zatrudnienia”.
Podobnie przy wyliczaniu majątku rodziny federalna formułka pozwala na odliczenie najpierw pewnej “chronionej” kwoty (tzw. asset protection allowance, zależy ona od liczby rodziców oraz wieku starszego z rodziców; np. dla pełnej rodziny, w której starszy rodzic ma 45 lat, kwota ta wynosi nieco ponad 42 tysiące dolarów). 12% pozostałego po odliczeniu kwoty chronionej majątku rodziny jest doliczane do dochodów.
EFC (na razie tylko rodziców) jest następnie obliczane jako procent sumy dostępnych środków (dochody po odliczeniu kwoty chronionej i 12% majątku po odliczeniu kwoty chronionej). Progi procentowe rosną wraz z sumą dostępnych środków, od 22 do maksymalnie 47% (powyżej 25 tysięcy dolarów).
Do tego doliczany jest jeszcze wkład studenta. W przypadku studenta do EFC wlicza się 50% dochodów (po odliczeniu kwoty chronionej w wysokości ok. 2.4 tys. dolarów) oraz 35% majątku (nie ma żadnej kwoty chronionej). Widać z tego, że nigdy nie należy zakładać konta oszczędnościowego na college na nazwisko dziecka. Będzie ono musiało oddać 35% zaoszczędzonych pieniędzy już na pierwszy rok nauki. Te same pieniądze na koncie rodziców powiększyłyby wysokość oczekiwanego wkładu rodzinnego jedynie o 5.65% sumy oszczędności.
Wyliczenia EFC są oczywiście bardziej skomplikowane i biorą pod uwagę więcej czynników. Jednakże w przypadku dwóch kategorii osób stosuje się uproszczone formułki. Jeśli rodzice (w przypadku studentów zależnych) lub sam student (niezależny) zarabiają poniżej 50 tysięcy dolarów rocznie i wypełniają formularze podatkowe 1040A lub 1040EZ (lub nie muszą składać zeznań podatkowych), to majątek rodziny nie jest w ogóle brany pod uwagę przy wyliczaniu oczekiwanego wkładu rodzinnego. Jeśli rodzice/student zarabiają poniżej 15 tysięcy dolarów rocznie i wypełniają formularze podatkowe 1040A lub 1040EZ (lub nie muszą składać zeznań podatkowych), to automatycznie EFC jest zerowe.
Można samemu spróbować oszacować wysokość pomocy finansowej od rządu federalnego na podstawie formułki EFC. W tym celu rząd amerykański wydał darmową broszurkę pt. “The EFC Formula, 2004-2005”, którą można ściągnąć ze strony Departamentu Edukacji.
Formuła ta jest wyjaśniona szerzej w książce Elżbiety Baumgartner pt. Jak ułatwić dziecku życiowy start.
Jak złożyć podanie
Podanie o federalną pomoc finansową FAFSA można otrzymać w szkołach średnich, w uczelnianych biurach pomocy finansowej lub dzwoniąc pod numer 1-800/FEDAID (1-800/433-3243). Można też wypełnić podanie elektronicznie na stronie sieciowej Department of Education (www.fafsa.ed.gov). Zawsze trzeba zachować kopię podania, by później być w stanie odpowiedzieć na ewentualne pytania urzędników. Podania składa się po 1 stycznia danego roku (najlepiej tuż na początku roku, z tym, że do wypełnienia podania potrzebne będą dane z zeznania podatkowego, więc można złożyć podanie a zeznanie dosłać). Ostatecznym terminem składania podań jest 30 czerwca danego roku.
Około trzy tygodnie po złożeniu podania kandydaci otrzymują Student Aid Report (SAR) – raport na temat możliwości płatniczych rodziny. Określa on sumę, którą rodzina przyszłego studenta powinna być w stanie zapłacić za jego edukację. Students Aid Report przesyłany jest następnie na uczelnie, wskazane w podaniu FAFSA przez ucznia.
Uczelnie z kolei tworzą pakiety pomocy finansowej (financial aid package) w oparciu o sumę oczekiwanego wkładu rodzinnego z raportu SAR. Sam pakiet pomocy to różnica pomiędzy kosztami studiów a oczekiwanym wkładem rodzinnym. Dużą część tej różnicy pokrywają właśnie programy federalne: stypendia (pomoc bezzwrotna), pożyczki i często praca.
Katarzyna Kowalska
Katarzyna Kowalska jest autorką książki pt. Studia w USA, czyli jak zostać studentem amerykańskiej uczelni.