Jeżeli z powodu swojego wieku doświadczyłeś innego traktowania, to być może byłeś przedmiotem dyskryminacji z powodu wieku. Ten artykuł wyjaśnia kwestię wiekowej dyskryminacji w Stanach Zjednoczonych, twoje prawa, oraz co robić, gdy zostały one naruszone.
KILKA PRZYKŁADÓW
Masz ponad sześćdziesiąt lat i pracujesz w swoim miejscu zatrudnienia od ponad dwudziestu lat. Przez ten czas otrzymałeś wiele podwyżek i awansowałeś. Zaistniała możliwość kolejnego awansu, a Ty przedstawiłeś swoja kandydaturę. Kilka tygodniu później Twój szef dzwoni do Ciebie i informuje Cie, że zatrudnił kogoś innego na to stanowisko. Po jakimś czasie odkrywasz, że nowy pracownik jest znacznie młodszy i posiada niższe kwalifikacje. Czy takie postępowanie jest bezprawne? Jeżeli to Twój wiek był czynnikiem decydującym o zatrudnieniu młodszej, mniej doświadczonej osoby, wówczas sytuacja ta może być niezgodna z prawem.
Znalazłeś mieszkanie do wynajęcia. Gospodarz stwierdza, ze wyglądasz „młodo”. Następnie pyta o Twój wiek. Gdy odpowiadasz mówiąc, ze masz trzydzieści lat, stwierdza, ze woli bardziej „dojrzałego” najemcę. Nie udaje Ci się wynająć tego mieszkania. Czy takie postępowanie jest bezprawne? O ile mieszkanie nie znajduje się w specjalnie wyznaczonym kompleksie dla osób starszych, zgodnie z prawem nie wolno odmawiać wynajmu mieszkania z powodu wieku ewentualnego najemcy.
Twój pracodawca zwalnia 100 pracowników, przy czym większość z nich jest starsza od pracowników, którzy zachowali stanowiska. Jesteś jednym ze starszych pracowników i uważasz, ze to właśnie Twój wiek był przyczyną podjętej decyzji. Czy takie postępowanie jest bezprawne? Jeżeli to wiek odegrał role w procesie decyzyjnym pracodawcy dotyczącym zwolnień, wypowiedzenie pracy tym pracownikom stanowi akt dyskryminacji.
TWOJE PRAWA
Dyskryminacja ze względu na wiek jest niezgodna z prawem. Ustawa o Prawach Człowieka Stanu Nowy Jork dotyczy pracodawców zatrudniających czterech lub więcej pracowników. Prawo to chroni osoby od 18 roku życia przed dyskryminacją ze względu na wiek w zakresie zatrudnienia, stażów i szkoleń, przyznawania awansów oraz zwolnień. Prawo to zabrania także dyskryminacji ze względu na wiek w odniesieniu do udzielania kredytu, kwestii mieszkalnictwa oraz przyjmowania do niesekciarskich, zwolnionych z opodatkowania instytucji edukacyjnych. Ustawa o Prawach Człowieka Stanu Nowy Jork nie zakazuje dyskryminacji ze względu na wiek w miejscach użytku publicznego.
ZATRUDNIENIE
• Pracodawca nie może odmówić zatrudnienia lub awansu pracownika ani nie może wypowiedzieć pracy osobie ze względu na jej wiek i jest zobowiązany do zapewnienia takich samych warunków zatrudnienia niezależnie od wieku, włączając w to wynagrodzenie.
• Niezgodną z prawem praktyką dyskryminującą w przypadku pracodawcy lub agencji pośrednictwa pracy jest stawianie pytań lub korzystanie z formularza aplikacji, których treść wyraża, bezpośrednio lub pośrednio jakiekolwiek ograniczenia lub dyskryminujące zapisy związane z wiekiem. Wydział zaleca, by pytania dotyczące wieku były ograniczone do pytania, „Czy ukończyłeś 18 lat?”, chyba że istnieją powody bona fide, takie jak licencjonowanie, dla konkretnego pytania.
• Żadnej osobie nie wolno odmówić dostępu do programu stażu ze względu na wiek.
• Pracodawcy nie wolno tworzyć oddzielnych list przywilejów lub zwolnień bazujących na wieku pracowników. Przywileje oraz starszeństwo muszą bazować na stażu pracy, a wiek nie może być wykorzystywany jako kryterium do oceniania statusu pracownika w odniesieniu do przywilejów lub zwolnień.
• Żadnemu związkowi zawodowemu lub organizacji pracowniczej nie wolno dyskryminować ze względu na wiek. Świadczenia, usługi i członkostwo muszą być oferowane na tych samych warunkach jak innym pracownikom.
• Zasadniczo, obowiązkowe przejście na emeryturę jest niezgodne z prawem w ramach Ustawy o Prawach Człowieka. Istnieją jednak wyjątki dla konkretnych osób na stanowiskach kierowniczych oraz na wysokich stanowiskach związanych z tworzeniem przepisów, jak również osób wykonujących określone zawody.
• Agencje pośrednictwa pracy nie mogą dyskryminować ze względu na wiek. Muszą świadczyć usługi osobom powyżej 40 roku życia, np. kierować je do pracy, na tych samych warunkach co klientom z innych grup wiekowych.
Więcej informacji: www.eeoc.gov/laws/types/age.cfm.
www.dol.gov/dol/topic/discrimination/agedisc.htm
MIESZKALNICTWO
• Zgodnie z prawem nie wolno odmawiać sprzedaży, wynajmu lub dzierżawy dowolnego typu mieszkania ani dyskryminować w ramach warunków, zasad lub przywilejów ze względu na wiek, zarówno w mieszkalnictwie komunalnym lub prywatnym. Dom dwurodzinny zajmowany przez właściciela stanowi wyjątek z tego prawa.
• Ustawa chroni przed dyskryminacją rodziny wychowujące dzieci poniżej 18 roku życia, jak również kobiety w ciąży lub osoby adoptujące dzieci, w zakresie sprzedaży, wynajmu lub dzierżawy miejsca zakwaterowania.
• Ustawa o Prawach Człowieka określa kilka wyjątków w odniesieniu do mieszkań przeznaczonych dla osób starszych.
KREDYT
• Zgodnie z prawem nie wolno dyskryminować osób ze względu na wiek w zakresie decyzji kredytowych.
• Bank lub firma kredytowa nie może nałożyć wyższego oprocentowania ani skracać okresu kredytowania ze względu na wiek. Ustawa zabrania dyskryminacji ze względu na wiek przy podejmowaniu decyzji kredytowej, ustalaniu wysokości oprocentowania oraz warunków przyznania kredytu. Nie jest niezgodne z prawem uwzględnianie wieku przy określaniu zdolności kredytowej, gdy wiek stanowi możliwy do potwierdzenia i statystycznie istotny czynnik mający wpływ na zdolność kredytową.
EDUKACJA
• Niesekciarska (nonsectarian), zwolniona z opodatkowania instytucja edukacyjna nie może odmówić przyjęcia lub korzystania ze swoich zasobów ze względu na wiek.
JAK ZŁOZYC SKARGĘ
Jeżeli uważasz, że padłeś ofiarą dyskryminacji ze względu na swój wiek, możesz złożyć skarge do Wydziału Praw Człowieka Stanu Nowy Jork (New York State Division of Human Rights). Skarge należy złożyć w ciągu roku od daty zdarzenia domniemanego aktu dyskryminacji. Więcej informacji o procedurze składania skargi można uzyskać w regionalnym oddziale najbliższym miejsca zamieszkania lub zatrudnienia albo na naszej stronie internetowej
Żródło:www.dhr.state.ny.us