W tym artykule Elżbieta Baumgartner wyjaśnia, kto otrzyma nasz majątek jeżeli umrzemy bez testamentu. Tak jak każdy z nas chce mieć kontrolę nad swoim majątkiem za życia, tak chciałby przekazać go w odpowiedn
Jeżeli umrzesz bez testamentu, wtedy prawo twego stanu, a nie ty, zdecyduje o podziale twojego majątku.
Każdy z nas powinien mieć testament, by poinstruować, kto ma otrzymać majątek po naszej śmierci – dom, sam
ochód, pieniądze itp. oraz kto przejmie opiekę nad naszymi dziećmi. Twoja ostatnia wola decyduje o losie dorobku twego całego życia i przyszłości nieletnich dzieci.
Oblicza się, że 70% dorosłych osób w Stanach Zjednoczonych nie posiada testamentu. Przyczyną tego zjawiska jest nieświadomość komplikacji, jakie następują z powodu braku ostatniej woli lub innych stosownych przygotowań. W sporządzeniu testamentu pomoże książka pt. Testamenty i ostatnie dyspozycje (patrz poniżej).
Bez testamentu
Co się stanie, gdy umrzemy bez testamentu? Odpowiedź: obowiązywać będzie dziedziczenie ustawowe (intestance laws) zgodnie z przepisami naszego stanu. Dziedziczenie ustawowe jest zależne od przepisów danego stanu i od tego, czy zmarły jest w związku małżeńskim, czy ma dzieci i inną rodzinę.
Osoba samotna bez dzieci. Jej majątek przejdzie na rodziców, a gdy rodzice już nie żyją –na jej rodzeństwo.
Osoba samotna z dziećmi. Jej majątek będzie podzielony równo pomiędzy dzieci, niezależnie od ich wieku, stanu majątkowego i okoliczności. Dorosłe dziecko dostanie tyle samo, co nieletnie. Jednakowi dziedziczą dzieci ślubne i nieślubne, dzieci adoptowane i biologiczne, dzieci zamożne i te w kłopotach finansowych. Jeżeli nie zostawisz testamentu, to dzieci ze wszystkich małżeństw dziedziczyć będą po tobie jednakowo. Jeżeli nie jest twoją intencją podzielić majątek równo pomiędzy wszystkie twoje dzieci, to koniecznie spisz testament.
Małżeństwo bez dzieci. Może się nam wydawać, że nie mając dzieci odziedziczymy wszystko po swoim małżonku. Otóż nie. Przepisy stanowe przyznają małżonkowi tylko część majątku, od jednej trzeciej do połowy. Reszta dzielona ma być pomiędzy rodziców zmarłego, a w razie ich braku – pomiędzy jego rodzeństwo.
Małżeństwo z dziećmi. Popularna jest opinia, że wdowa/wdowiec z dziećmi dostaje wszystko, szczególnie, gdy dzieci te są niepełnoletnie. Otóż nie. Prawo stanowe daje pewną część majątku (połowę lub jedną trzecią) małżonkowi pozostałemu przy życiu, a resztę nakazuje dzielić między dzieci niezależnie od ich wieku i potrzeby finansowej.
W stanie Nowy Jork, na przykład, wdowa dziedziczy $50,000 plus połowę majątku, a reszta ma być rozdzielona między dzieci „per stirpes”, co znaczy – „na gałąź rodziny” (jeżeli dane dziecko zmarło przed śmiercią rodzica, to dziedziczą jego potomkowie). W Illinois małżonek pozostały przy życiu dziedziczy połowę, a reszta przechodzi na dzieci „per stirpes”.
Jaki majątek przechodzi przez testament
Przez testament przechodzą przedmioty majątkowe, które trzymamy na nasze nazwisko i które nie mają wyznaczonego spadkobiercy (beneficiary).
Ale można rozporządzić majątkiem nie tylko testamentem lecz i innymi sposobami, takimi jak: zapisy bankowe na wypadek śmierci (pay-on-death account), zapisy kont emerytalnych, wspólność majątkowa, living trust, trust testamentowy. Wszystkie te instrumenty są rodzajem kontraktów (umów) i trzeba pamiętać, że nie mogą być one zmienione zapisem testamentowym.
Najprostszym sposobem przekazania majątku poza testamentem jest uczynienie kogoś beneficjentem konta w banku albo uczynienie kogoś współwłaścicielem konta banku czy nieruchomości. Metoda ta ma swoje wady, bo jest równoznaczna z nieodwracalną darowizną. Jeżeli dopiszemy do konta bankowego naszego syna, a on wda się kłopoty, to nasze konto w banku może być zajęte za jego długi.
Z tego wynika, że dom trzymany na dwa nazwiska – np. matki i córki – po śmierci matki przejdzie automatycznie na córkę poza testamentem, niezależnie czy matka testament zostawiła i co w nim na temat domu napisała.
Pytanie: Na kto otrzyma dom posiadany wspólnie przez matkę i córkę, a zapisany w testamencie matki synowi? Przejdzie na córkę, bo wspólnoty majątkowej nie można zmienić testamentem.
Czy testament jest koniecznie potrzebny?
W niektórych przypadkach tak, w niektórych nie. Jeżeli mamy dom i konta bankowe razem z inną osobą (małżonkiem czy dorosłym dzieckiem), to testament nie jest niezbędny, bo ta druga osoba po nas odziedziczy. Innymi słowy, jeżeli cały nasz majątek posiadamy na spółkę z małżonkiem, to on dziedziczy wszystko, nawet bez testamentu, bo cały majątek przechodzi na niego pozatestamentowo.
Ale jeżeli posiadamy przedmioty majątkowe sami, to powinniśmy spisać testament, bo nikt tych przedmiotów nie będzie w stanie przejąć bez sądowej probacji. Testament jest też bezwarunkowo potrzebny osobom, które mają nieletnie dzieci, żeby wyznaczyć w nim prawnych opiekunów na wypadek śmierci obydwojga rodziców.
Więcej na ten temat można przeczytać w książce pt. Testamenty i ostatnie dyspozycje, a o podatkach spadkowych i metodach ich unikania w książce pt. Planowanie spadkowe.
Elzbieta Baumgartner
ie ręce. Co się stanie, gdy nie wyznaczymy spadkobierców? Przeczytajmy.