Jak zabezpieczyć swoje konto na wypadek nieszczęścia

Każdy z nas ma jakieś konto w banku. Warto zastanowić się, co stanie się z nim po naszej śmierci i zapewnić, by trafiło w odpowiednie ręce. Proste zabezpieczenia sprawią, że nasze pieniędze przejdą bez problemu dla naszych najbliższych.

Co się może przydarzyć?

Wiele osób, niezależnie od wieku, zastanawia się, co stanie się z ich pieniędzmi po ich śmierci. Oto, co mogą uczynić:

  1. zapisać swój majątek w testamencie;
  2. dopisać spadkobiercę jako współwłaściciela konta;
  3. przygotować upoważnienie do dysponowania kontem na wypadek swojej niepełnosprawności;
  4. uczynić obraną osobę spadkobiercą konta (beneficiary).

Przyjrzymy się pokrótce wszystkim możliwościom.

Konto przekazane testamentem

Pozostawienie pieniędzy na swoim koncie i zapisanie ich w testamencie jest kłopotliwe dla odbiorcy.

Majątek rozporządzony testamentem nazywa się probate estate. Ażeby spadkobiercy mogli go dostać, testament musi zostać zatwierdzony przez sąd. Procedura ta zwana probacją (probate) jest bardzo kłopotliwa, przeważnie długa i kosztowna. Jest ona szczególnie trudna wtedy, gdy cała rodzina zmarłego mieszka w Polsce i dlatego warto jej unikać, zapisując pieniądze na kontach bankowych czy inwestycyjnych w inny sposób.

Więcej na temat testamentów i procedury probacji przeczytasz w książce Elżbiety Baumgartner pt. Testamenty i ostatnie dyspozycje
oraz Planowanie spadkowe.

Dodanie współwłaściciela konta

Mienie posiadane wspólnie (joint ownership with the rights of survivorship) przechodzi na współwłaściciela automatycznie z pominięciem probacji. Przykładem może być wspólnie otwarte konto w banku czy wspólnie posiadany dom.

Oto zalety wspólności majątkowej:

  • Jest łatwa do założenia.
  • Zapewnia dziedziczenie współwłaścicielowi.
  • Majątek przechodzi na współwłaściciela z pominięciem probacji. Unika się też kłopotliwej drugiej probacji (ancillary probate) w innym stanie, jeżeli masz majątek w kilku stanach (np. wakacyjny dom).

Oczywiście, nie wolno zapominać o wadach wspólności majątkowej. Wspólne konto w banku może być opróżnione przez nieuczciwego krewnego, a wybranie kwot powyżej $12,000 rocznie może pociągać za sobą podatki od darowizny.

O szczegóły pytaj w swoim banku albo unii kredytowej. Dowiesz się o technicznej stronie załatwienia transakcji, ale nie bądź zaskoczony, gdy pracownik powie ci stanowczo, że nie jest upoważniony do dawania jakichkolwiek informacji/porad podatkowych czy prawnych. Jeżeli tak, to zamów u nas książkę pt. Podręcznik ochrony majątkowej oraz Planowanie spadkowe.
Pamiętaj: Najłatwiejsze jest pozatestamentowe przekazanie pieniędzy.

Wyznaczenie spadkobiercy konta

Wyznaczenie beneficjenta (spadkobiercy) konta jest najłatwiejszym i najtańszym sposobem transferu majątku po śmierci właściciela.

Konto z zapisanym beneficjentem nazywane bywa pay-on-death account (POD) lub transfer-on-death account (TOD). Jest to normalne konto bankowe. Beneficjent dziedziczy Twoje pieniądze bez żadnej zbędnej procedury – po Twojej śmierci zgłasza się z aktem zgonu do finansowej instytucji po odbiór pieniędzy.

Jako właściciel konta wyznaczasz dowolnego beneficjenta. Może to być Twój krewny, dziecko, małżonek, czy życiowy partner. Twój wybór unieważnia zapis testamentowy tego konta i poprzedniebeneficiary designations. Jeżeli chcesz, możesz podzielić pieniądze pomiędzy kilkoma osobami. Finansowe instytucje mają swoje formularze – Beneficiary Designation Forms, zwane niekiedy Transfer on Death Forms.

Primary beneficiary – to podstawowy beneficjent, który ma po Tobie dziedziczyć. Możesz wyznaczyć dwie lub więcej osób i podzielić pieniądze w równych częściach. Jeżeli Twoja instytucja nie zgadza się na nierówny podział, a na takim Ci zależy, to otwórz oddzielne konto.

Alternate beneficiary (zastępczy beneficjent) dziedziczy tylko wtedy, gdy podstawowy beneficjent umrze przed Tobą.

Jeżeli zechcesz zmienić beneficjenta, to nie potrzebujesz jego pozwolenia.

Uwaga: Wszystkie banki umożliwią wyznaczenie beneficjenta, ale nie wszystkie fundusze powiernicze i domy akcyjne, bowiem są one regulowane przez inne przepisy ustalone przez prawa stanowe. Prawa niektórych stanów nie zezwalają na transfer-on-death papierów wartościowych. Zadzwoń do swojego maklera czy funduszu po bliższe informacje.

Oto podsumowanie zalet wyznaczenia beneficjenta:

  • Pieniądze przechodzą na spadkobiercę bezpośrednio, z pominięciem probacji.
  • Procedura jest prosta i nic nie kosztuje.
  • Beneficjenta można zmienić bez jego zgody przez wypełnienie nowego formularza Beneficiary Designation Form.
  • Zapewnia dziedziczenie majątku niezależnie od zapisu testamentowego czy też zasad dziedziczenia ustawowego.
  • Wyznaczenie beneficjenta nie może być podważone, tak jak testament, przez niezadowolonych krewnych.

Wniosek: Najprostszym sposobem dysponowania pieniędzmi na wypadek naszej śmierci jest wyznaczenie spadkobierców konta.

Uwaga: Jeżeli na danym koncie wyznaczysz spadkobiercę, to decyzji tej nie możesz zmienić testamentem. Spadkobiercę możesz natomiast dowolnie zmieniać za swojego życia.

Wyznaczenie beneficjenta konta emerytalnego

Wyznacz beneficjenta konta emerytalnego. W przypadku zakładowego programu emerytalnego jest to ważna decyzja, która może być trudna do odwrócenia.

Polisy ubezpieczeniowe, annuities, konta emerytalne (IRA, 401(k), Keogh itp.) wymagają wyznaczenia beneficjenta. Jeżeli beneficjenta nie wyznaczysz, pieniądze przejdą na masę spadkową, po czym będą rozdysponowane przez testament, a w razie jego braku – przez zasady dziedziczenia ustawowego w danym stanie.

Przepisy dotyczące wyznaczania beneficjentów programów emerytalnych dla małżonków i życiowych partnerów różnią się znacznie. Niektóre plany emerytalne wymagają pisemnej zgody małżonka na usunięcie jego nazwiska jako beneficjenta. Więcej informacji o wyznaczaniu beneficjentów kont emerytalnych zawierają książki Elżbiety Baumgartner Amerykańskie emerytury  oraz Życie bez ślubu.

Co zrobić teraz

Ażeby zabezpieczyć swoje pieniądze i swoich bliskich, uczyń co następuje.

  1. Sprawdź, czy masz wyznaczonych beneficjentów na wszystkich kontach i czy są to odpowiednie osoby.
  2. Wytypuj zarówno pierwotnych (primary) jak i zastępczych spadkobierców (secondary albo contingent beneficiaries), na wypadek, gdyby pierwotni beneficjenci umarli przed Tobą.
  3. Jeżeli wyliczasz kilku spadkobierców, to sprecyzuj dokładnie procentowy podział pieniędzy między nimi.
  4. Upewnij się, że dokumenty posiadane przez finansową instytucję odzwierciedlają Twoje życzenia. Najlepiej uzyskaj potwierdzoną kopię (acknowledged copy) Beneficiary Designation. Trzymaj tę kopię razem ze swoimi innymi ważnymi dokumentami.
  5. Upewnij się, że spadkobiercy albo wiedzą o Twojej decyzji, albo się o niej dowiedzą po Twojej śmierci. Muszą oni znać adres banku, by się do niego zgłosić po pieniądze.

Pamiętaj! Finansowa instytucja nie wie o śmierci swoich klientów i nie szuka ich spadkobierców. Jeżeli przez pięć lat nie będzie na koncie żadnych transakcji, to bank uzna konto za zapomniane i odsyła pieniądze do stanowego Biura Zagubionych Pieniędzy (Unclaimed Property Office), skąd ich odzyskanie jest kłopotliwe.

Elżbieta Baumgartner